امروز : ۱۳۹۷/۰۹/۱۹

منطقه ییلاقی برزک - کاشان

برزک کاشان با سابقه ای پنج هزار ساله با جمعیتی بالغ بر پنج هزار نفر به وسعت دویست هکتار در جنوب غربی کاشان و در دامنه کوه های سر به فلک کشیده کرکس در دره بزرگ و پهناوری در حدود 45 کیلومتری جنوب غربی شهرستان کاشان و 60 کیلومتری میمه و 55 کیلومتری دلیجان و در مسیر جاده‏ ای قرار دارد که از یک طرف به آزاد راه اصفهان ـ‌ تهران و از سمت دیگر به اتوبان کاشان ـ قم ختم می ‏شود.
برزک با داشتن کاریزها و چشمه های خود جوش در کنار رودخانه ای قدیمی که در میان روستا و کشتزار ها روان است و در دره ای سر سبز و خوش آب و هوا، چشم اندازی بس زیبا و دلنشین دارد توسعه طولی شهر در مسیر دره ای سرسبز، وجود چشمه سارهای متعدد با آب قابل توجه که باعث گسترش باغ های میوه در طول دره شده است، آن را به باغ شهری زیبا تبدیل کرده که با برخورداری از فاکتورهای متعدد جذب توریست، برزک را به یکی از بزرگترین و مهمترین قطب گردشگری کاشان تبدیل کرده است.
از آثار تاریخی و دیدنی این شهر می توان به زیارتگاه امامزاده سراج الدین بن موسی بن جعفر، حمام دوره صفویه، آب انبار قاجاریه، آسیاب آبی قدیمی، تپه تاریخی قلعه، آبشار و رودخانه و جاده تفریحی توریستی سعدآباد، چشمه احمد آباد و موزه مردم شناسی برزک و… اشاره کرد.
وجود سازه های آهکی در اطراف و به ویژه در بخش جنوبی منجر به تقویت آب های زیرزمینی منطقه گردیده است. ارتفاع آن از سطح دریا 1600 تا 3588 متر می رسد. ٤ کوه، برزک را چون نگین زمردین در برگرفته است.


بارندگی در سطح روستا تا ارتفاعات (٣٨٠٠ متر از سطح دریا) از ٢٥٠ میلی متر تا ٤٠٠ میلی متر در سال متغییر است. نزولات جوی که بشتر برف است عامل اصلی تغذیه چشمه ساران زیبای منطقه است. برزک به علت قرار گرفتن در چنین موقعیتی در تابستان ها دارای آب و هوایی معتدل و در زمستان ها دارای آب و هوایی سرد و پر سوز می باشد.
شغل مردم بخش برزک قالی بافی، کشاورزی، باغداری، دامداری، زنبورداری، گلاب گیری و… می باشد. کشاورزی برزک اغلب باغداری است و محصولات آن نیز انواع سردرختی می باشد از جمله گردو، آلو، بادام، شاه توت، زردآلو، قیصی، سیب، انگور و… است. باستناد مدارک وزارت جهاد کشاورزی و مشاهده آمار و اطلاعات موجود ٧٠% پرورش گل و تولید گلاب شهرستان کاشان در بخش برزک می باشد. مجموعاً در بخش برزک ٦٥٠ هکتار از اراضی به پرورش گل محمدی اختصاص داده شده است که متوسط عملکرد گل محمدی در هکتار ٣٥٠٠ کیلو گرم می باشد
بعد از گل محمدی محصول معروف برزک که زبانزد خاص وعام می باشد و از محبوبیت خاصی برخوردار می باشد شاه توت برزک می باشد. درختان شاه توت در برزک حدود ٥ هکتار از اراضی را در بر گرفته که میزان تولید شاه توت در برزک سالیانه ١٠٠ تن می باشد. آلو زرد برزک که به آلوی خیگی و آلوی مرغی نامیده میشود در منطقه مشهور می باشد که متاسفانه در سالیان اخیر از تولید آن به صورت محسوسی کاسته شده است.
. از جمله صنایع موجود در این منطقه صنعت قالی بافی می باشد. در این منطقه حدود ٨٥٠ کارگاه قالی بافی خانگی موجود می باشد از دیگر صنایع موجود در روستا صنعت گلاب گیری است که به دو صورت سنتی و صنعتی دیده می شود.



جاذبه های گردشگری و تاریخی برزک کاشان :

تپه تاریخی قلعه برزک کاشان :
تپه قلعه یک موقعیت مهم طبیعی در شهر برزک است که احتمالا یادآور اولین استقرار روستانشینی در برزک بازمانده از دوران باستان است. این اثر طبیعی که در ضلع جنوبی شهر و در محلۀ مسجد جامع واقع است250 متر طول و 125 متر عرض و بیش از بیست متر ارتفاع دارد. در اضلاع شمالی- غربی و شرقی خانه های روستا قرار دارد و در ضلع جنوبی به مزارع محدود می شود. آثار یافته شده در سطح تپه عبارتند از: یک تنور ایجاد شده در دل کوه، به قطر 70 سانتیمتر که از داخل با گل به ضخامت دو سانتیمتر اندود شده و بعد از احداث از آن استفاده نشده است. این تنور در ضلع جنوبی غربی حفرۀ کوچکی است  که به کانالی دستکن به طول 30 سانتیمتر منتهی می شود.
در سطح تپه 8 هاون سنگی به قطر تقریبی 17 سانتیمتر در دل کوه ایجاد شده که یکی از آنها در بالاترین سطح کوه به شکل دوقلو ساخته شده است. در این تپه حفره هایی به وجود آمده که بر اساس گفتۀ اهالی در آن استخوان های انسانی وجود داشته که به هنگام احداث پارک از محل خود برداشته شده است. آبراهه های ایجاد شده در دل کوه، همچنین فضای غارمانند در ضلع جنوبی که شاید دست کن باشد از جمله آثار موجود در تپه قلعه است که پژوهش در این تپه را ضروری می نماید.(گزارش ثبتی تپه قلعه،1383)
تپه تاریخی قلعه مربوط به دوره سلجوقیان و قبل از آن می ‏باشد. غار کشف شده در این تپه به همراه وسایلی نظیر تنور گلی، ظروف سفالی و گلی، سرکو و … حکایت از سکونت و زندگی بسیار دور در این محل دارد.
این تفرجگاه دارای سکوهای سنگی جهت اسکان و استراحت، صندلی و نیمکت‏های چوبی و مطابق با فضاهای اطراف، آلاچیق، بنای کوشک در مرتفع ترین نقطه تپه، آبشار که از مرکز کوشک شروع و پس از گذشتن از برکه‏ها و جزیره‏های آب به پایین تپه در محل استخر ذخیره آب ختم می‏شود و… می ‏باشد. هم اکنون مراحل سکو سازی و نشیمن گاه تپه قلعه توسط میراث فرهنگی و گردشگری در حال انجام می ‏باشد.

غار برزک در تپه تاریخی قلعه برزک کاشان :
قدمت این غار به دوران سلجوقیان باز می گردد و هم اکنون شهرداری با همکاری میراث فرهنگی و گردشگری به دنبال ثبت ملی این اثر تاریخی می باشند. بنا به اظهار و نقل قول سینه به سینه بزرگان شهر این غار که در سکونت گاه اولیه برزک (تپه قلعه) می‏باشد دارای 3 مسیر اصلی بوده که یکی از مسیرها به مسجد جامع شهر و مسیر دیگری به حمام میان ده و مسیر سوم به طرف کوه اشک ادامه دارد و هم اکنون شهرداری به جهت انجام تحقیقات بیشتر مشغول آزادسازی معبرهای مسدود شده این غار در اثر ریزش‏های سالیان متوالی می‏باشد.
از آثار برجای مانده در این غار می ‏توان به حفر کانال های کوچک حفاری شده در دل سنگ جهت دفن یا نگهداری استخوان های گذشتگان خود، ظروف سفالی و گلی برجای مانده و وجود سقف های زیبای این غار اشاره کرد.
انتظار می رود با مرمت و بازسازی کامل این غار و بازگشایی آن به روی گردشگران، صنعت گردشگری و توریسم برزک در کنار دیگر آثار تاریخی و مناظر طبیعی و بکر متحول شود.
جاده تفریحی توریستی سعدآباد برزک :
این جاده از زیباترین جاده‌های طبیعی و بکر شهرستان کاشان می ‌باشد جاده تفریحی و توریستی سعدآباد که از مرکز شهر آغاز می‌ شود در امتداد رودخانه اصلی شهر که در قسمت شمال‏ شرقی شهر واقع است به طول 4 کیلومتر همراه با بدیع ترین صحنه‌ های طبیعی ادامه داشته و پس از گذشت از کنار تفرجگاه ‌ها، کوه ‌ها، آبشارها و آب‌های همیشه خروشان به مسیر اصلی جاده برزک ـ کاشان ختم می ‌شود. چشمه ساران موجود در کنار جاده و آب‌های همیشه خروشان آنها در کنار طبیعت همیشه سبز اطراف آن جلوه‏ ای زیبا و وصف ناشدنی را ایجاد نموده است.
تفرجگاه چشمه احمدآباد :
این چشمه در نقطه شمال شرقی برزک و در حریم رودخانه فصلی برزک واقع است و دارای چندین چشمه جوشان می‏ باشد و در قسمت بالا دست آن دیواره سدی است که بر اثر رسوب طی سالیان متوالی پر شده و هم اکنون با رویش درختان بید و درختچه‏ های گز در بستر این سد منظره زیبایی را ایجاد کرده است.
این تفرجگاه که در 100 متری خیابان اصلی واقع است هر ساله گردشگران زیادی را به سمت خود جذب می‏کند. به دلیل وجود کوه در حاشیه جنوب شرقی تفرجگاه، گردشگران علاقه‏ مند به کوهنوردی نیز در کنار استفاده از مناظر بکر و طبیعی این تفرجگاه از ورزش کوه نوردی نیز بهره می برند.
آسیاب آبی سعدآباد و تفرجگاه جنب آن :
در قسمت جنوبی جاده سعدآباد، آسیاب آبی با قدمتی حدود 200 ساله به چشم می‏ خورد. این آسیاب آبی دارای تنوره ‏ای می ‏باشد که آب از بالا داخل آن ریخته و فشار آب این تنوره، سنگ‏های آسیاب به وزن 500 کیلوگرم را به حرکت در می‏ آورد و گندم را که در بین دو سنگ قرار می ‏گیرد خرد و آرد می ‏کند. شهرداری اقدام به مرمت و بازسازی و احیاء این آسیاب نموده و تفرجگاهی در جنب آن در حال ایجاد است. این تفرجگاه مورد استقبال بسیار زیاد گردشگران قرار گرفته است. این اثر در تاریخ 24 / 8 / 85  به شماره 16218 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

حمام دوره صفویه برزک کاشان :
یکی دیگر از میراث های فرهنگی شهر برزک، حمامی است که مربوط به دوره صفویه می‏باشد. این بنای کهن توسط فردی بنام سید حسن کاشانی ساخته شده است. برای گود برداری این حمام 10 متر زمین را کنده و این کار یک سال طول کشیده و بعد از 7 سال ساخت حمام به پایان رسیده است.
در ساخت این حمام از ستون های سنگی تراشیده شده یک پارچه استفاده شده و برای برپا کردن ستون ها و محکم کاری پایه ها از سرب و مخلوطی بنام ساروج که به صورت سنتی درست می ‏شده استفاده کرده اند. حمام دارای دو خزینه، دو حوضچه بنام استک و دو تخته سنگ برای نماز خواندن است. برای سوخت حمام از نفت سیاه استفاده می ‏کنند. این اثر در تاریخ 24 / 8 / 85  به شماره 16213 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

امامزاده سراج الدین ابن موسی بن جعفر برزک کاشان :
زیارت امامزاده سراج الدین ابن موسی ابن جعفر با قدمتی 500 ساله مربوط به دوران صفویه می ‏باشد و ساخت بنای اصلی این امامزاده را هنرمندان آن دوران به عهده داشته اند. بنای این امامزاده که بزرگترین امامزاده این شهر می باشد شامل دو بخش می باشد، بخش اصلی که هسته اولیه آن را تشکیل می دهد فضای دور مقبره امامزاده است که یک بنای 8 ضلعی با ضریح در مرکز آن همراه با گنبد خشتی که از درون (زیر آن) آئینه کاری شده است. در فضای بیرونی امامزاده قبرستان شهر وجود دارد که سنگ‏های قبر بسیار قدیمی گویای قدمت بالای این قبرستان است. این اثر در تاریخ 22 / 8 / 85  به شماره 16197 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

موزه مردم شناسی برزک کاشان :
قدمت این خانه که به موزه مردم شناسی برزک تبدیل شده است در دوره زندیه و با توجه به معماری سنتی محل ساخته شده که پس از خرید این بنا و تملک آن توسط شهرداری شهر برزک، تغییر کاربری یافته و به موزه مردم شناسی این شهر تبدیل شده است.
موزه مردم شناسی، در دو طبقه با حیاطی طویل و باریک و با شیبی ملایم از شمال به جنوب شکل گرفته است این بنا در بافت قدیمی شهر، ازجمله ویژگی های دیگر این بنای تاریخی به شمار می‏ رود‏. گردشگران در این موزه شاهد دستگاه های بافندگی قدیمی همچون دستگاه گلیم بافی، دستگاه چادرشب بافی، دستگاه قالی بافی، درب چوبی مسجد جامع و بیش از 450 اثر باقی ماند و قدیمی از گذشتگان هستند. این اثر در تاریخ 14 / 12 / 85  به شماره 17810 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
آب انبار سردل برزک کاشان :
این آب انبار در دوران پهلوی با سبک معماری سنتی محل ساخته شده است. بنای این آب انبار به سفارش ساکنین محل جهت استفاده عمومی توسط شیخ میرزا جلال مصطفوی و کربلائی حسینعلی که معماران برزکی بوده‏ اند ساخته شده و چون در محله سردُل (شهید رجایی) ساخته شده به همین نام معروف گشته است. این بنای تاریخی در تاریخ 24 / 8 / 85 در فهرست آثار ملی ایران به شماره 16205 به ثبت رسیده است.

خانه های قدیمی کاردان و موسوی برزک کاشان :
خانه تاریخی کاردان در دوره زندیه بنا گردیده و یکی از قدیمی ترین خانه های تاریخی شهر برزک به شمار می رود معمار آن استاد کربلائی عبداله عظیمی معروف به معمار عظیم بوده است. این خانه که از زمان ساخت تا کنون در مالکیت خاندان کاردان بوده به همین نام در بین اهالی شهر تاریخی برزک معروف گشته است. این بنای تاریخی که در بافت قدیم شهر استقرار یافته دارای کاربری مسکونی است و هم اکنون نیز از آن استفاده می ‏شود. این بنای تاریخی در تاریخ 24 / 8 / 86 به شماره 16314 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه تاریخی موسوی نیز که در همسایگی خانه تاریخی کاردان قرار دارد یکی از قدیمی ترین خانه‏ های تاریخی این شهر است که در دوره زندیه و با الهام از معماری سنتی محلی ساخته شده و چون متعلق به خاندان موسوی بوده به همین نام نیز شهرت یافته است و در میان اهالی این شهر به نام منزل امام جمعه شهر برزک معروف گشته است. این بنای تاریخی در تاریخ 24 / 8 / 86 به شماره 16309 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

رضا نورمحمدی , عطیه مومنی , گردشگری , ایرانگردی , هتل , بلیت , رستوران , تور